مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و توسعه فناوری پلیمر ایران 2538-3345 11 1 2026 6 30 123 پوشش‌های ضدحریق و مقاوم در برابر آتش: مروری بر مبانی، بهینه‌سازی فرمولاسیون و فناوری‌های نوین 53 71 fa مجید میرزایی دانشگاه تهران 2026 6 2 <p>Fire-retardant and fire-resistant coatings, as one of the most efficient and cost-effective passive protection strategies, play a key role in delaying ignition, reducing heat transfer, and limiting flame spread. This review article aims to systematize the existing knowledge in four main areas: first, the fundamentals and mechanisms of action, distinguishing between two categories of intumescent coatings (forming a swollen char layer with expansion capability of up to 100 times) and non-intumescent coatings (gas-phase mechanism or glassy layer formation). Second, formulation optimization based on industrial experimental evidence, demonstrating that the selection of an appropriate polymer binder, optimal ratio of main components, and nano-clay and reinforcing fiber additives have a direct impact on the thermal stability and integrity of the char layer. Third, emerging technologies such as nanocomposites and the sol-gel method, which, by creating transparent coatings while preserving the aesthetic appearance of the substrate, have significantly expanded the application range of these systems. In the final section, considering the challenges associated with the direct application of coatings onto sensitive substrates (chemical damage, reduced mechanical strength, and aesthetic alterations), the "indirect application" approach onto supporting materials is proposed as a low-impact strategy consistent with the principles of reversibility. Nevertheless, the lack of systematic studies in direct comparison of different formulations and evaluation of the long-term durability of these coatings remains a fundamental gap in current knowledge.</p> <p>پوشش&zwnj;های ضدحریق و مقاوم در برابر آتش به عنوان یکی از کارآمدترین و اقتصادی&zwnj;ترین راهکارهای حفاظت غیرفعال، نقش کلیدی در تأخیر اشتعال، کاهش انتقال حرارت و محدود کردن گسترش شعله ایفا می&zwnj;کنند. این مقاله مروری با هدف نظام&zwnj;مندسازی دانش موجود در چهار حوزه اصلی تدوین شده است: نخست، مبانی و سازوکارهای عملکرد با تمایز دو دسته پوشش&zwnj;های منبسط&zwnj;شونده (تشکیل لایه زغالی متورم با قابلیت انبساط تا ۱۰۰ برابر) و غیرمنبسط&zwnj;شونده (مکانیسم فاز گازی یا تشکیل لایه شیشه&zwnj;ای). دوم، بهینه&zwnj;سازی فرمولاسیون مبتنی بر شواهد تجربی صنعتی که نشان می&zwnj;دهد انتخاب چسب پلیمری مناسب، نسبت بهینه اجزای اصلی و افزودنی&zwnj;های نانورسی و الیاف تقویت&zwnj;کننده تأثیر مستقیمی بر پایداری حرارتی و یکپارچگی لایه زغالی دارند. سوم، فناوری&zwnj;های نوین نظیر نانوکامپوزیت&zwnj;ها و روش سل-ژل که با ایجاد پوشش&zwnj;های شفاف و حفظ زیبایی زیرلایه، دامنه کاربرد این سامانه&zwnj;ها را به طور قابل توجهی گسترش داده&zwnj;اند. در بخش پایانی، با توجه به چالش&zwnj;های مرتبط با کاربرد مستقیم پوشش&zwnj;ها بر روی زیرلایه&zwnj;های حساس (آسیب&zwnj;های شیمیایی، کاهش استحکام و تغییرات ظاهری)، رویکرد &laquo;کاربرد غیرمستقیم&raquo; بر روی مواد پشتیبان به عنوان راهکاری کم&zwnj;تأثیر و منطبق با اصول برگشت&zwnj;پذیری پیشنهاد می&zwnj;شود. با این وجود، فقدان پژوهش&zwnj;های نظام&zwnj;مند در مقایسه مستقیم فرمولاسیون&zwnj;های مختلف و ارزیابی پایداری طولانی&zwnj;مدت این پوشش&zwnj;ها، همچنان یک خلا اساسی در دانش فعلی است.</p> http://irdpt.ir/en/Article/Download/53753