مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و توسعه فناوری پلیمر ایران 2538-3345 10 4 2026 4 21 Recent advances in hydrogels based on natural polymers: from synthesis to application and future prospects in the fields of biomedicine, microextraction and the environment analysis پیشرفت‌های نوین در هیدروژل‌های مبتنی بر پلیمرهای طبیعی: از سنتز تا کاربرد و چشم‌اندازهای آینده در حوزه‌های زیست پزشکی، ریزاستخراج و محیط ‌زیست 13 26 fa بیتا عابدی دانشگاه مازندران میلاد غنی صنعتی اصفهان مرضیه کاویان دانشگاه مازندران 2025 11 5 <p style="text-align: left;">Hydrogel is a network of hydrophilic polymer chains, sometimes found as a colloidal gel in which water is the dispersion phase. A hydrogel is a three-dimensional structure of hydrophilic polymer chains held together by crosslinks. Due to the presence of intrinsic crosslinks, the structural integrity of the hydrogel network does not degrade in water, and depending on the structure, type, and degree of crosslinking, the stability of the hydrogel in physiological environments is maintained. Hydrogels have attracted extensive attention in the fields of microextraction, analytical chemistry, biomedicine, and industry due to their biocompatibility, biodegradability, and remarkable versatility. Among the various types of hydrogels, examples based on natural polymers have gained a special place due to their intrinsic biocompatibility and environmental stability. This article reviews the leading innovations in the synthesis and application of hydrogels based on natural polymers. Natural polymers such as starch, chitosan, alginate, lignin, and carrageenan are reviewed for their unique structural features, gelation mechanisms, and the significant impact of crosslinking agents on their performance. The diverse applications of these hydrogels in areas such as tissue engineering, controlled drug release, wound healing, and environmental remediation are critically evaluated. By combining recent findings and emerging trends, this article attempts to paint a bright future vision and inspire further research and innovation to fully exploit the potential of these sustainable biomaterials.</p> <p>هیدروژل،  شبکه&zwnj;ای از زنجیرهای پلیمری <a href="https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%A8%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA">آب&zwnj;دوست</a> است که گاهی به صورت یک ژل <a href="https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%84%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%AF">کلوئیدی</a> یافت می&zwnj;شوند که در آن آب، فاز پخش&zwnj;کننده است. هیدروژل یک ساختار سه بعدی از زنجیرهای پلیمری هیدرولیکی است که توسط پیوندهای عرضی نگه داشته می&zwnj;شود. به دلیل حضور پیوندهای عرضی ذاتی، تمامیت ساختاری شبکه آبژل در آب، تجزیه و تخریب نمی&zwnj;شود و بسته به ساختار، نوع و درجه پیوند عرضی، پایداری هیدروژل در محیط های <a href="https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C">فیزیولوژی</a> حفظ می شود. هیدروژل&zwnj;ها، به دلیل زیست &zwnj;سازگاری، قابلیت تجزیه&zwnj;&zwnj;پذیری زیستی و چند کاربردی بودن چشمگیر خود، توجه گسترده&zwnj;ای را در حوزه&zwnj;های ریزاستخراج، شیمی تجزیه، زیست &zwnj;پزشکی و صنعتی به خود جلب کرده&zwnj;اند. در میان انواع گوناگون هیدروژل&zwnj;ها، نمونه&zwnj;های مبتنی بر پلیمرهای طبیعی به دلیل زیست &zwnj;سازگاری ذاتی و پایداری زیست &zwnj;محیطی خود، جایگاه ویژه&zwnj;ای یافته&zwnj;اند. این مقاله، نوآوری&zwnj;های پیشرو در زمینه&zwnj;ی سنتز و کاربرد هیدروژل&zwnj;های مبتنی بر پلیمرهای طبیعی را مورد بررسی قرار می&zwnj;دهد. پلیمرهای طبیعی مانند نشاسته، کیتوسان، آلژینات، لیگنین و کاراگینان از نظر ویژگی&zwnj;های ساختاری منحصر به فرد، ساز و کارهای ژل شدن و تاثیر چشمگیر عوامل شبکه&zwnj;ای کننده بر عملکرد آن&zwnj;ها، مورد بررسی قرار گرفته&zwnj;اند. کاربردهای گوناگون این هیدروژل&zwnj;ها در حوزه&zwnj;هایی مانند مهندسی بافت، رهایش کنترل شده دارو، ترمیم زخم و پالایش محیط زیست به طور انتقادی ارزیابی شده &zwnj;است. با ترکیب یافته&zwnj;های اخیر و روندهای نوظهور، این مقاله می&zwnj;کوشد چشم اندازی روشن از آینده ترسیم کرده و الهام بخش پژوهش&zwnj;ها و نوآوری&zwnj;های بعدی در جهت بهره&zwnj;گیری کامل از ظرفیت این مواد زیستی پایدار باشد.</p>

http://irdpt.ir/fa/Article/Download/52011